Sprekende vormen / zwijgende vormen
Jan Van Alphen, 2003
Begin dit jaar was Maarten Stuer een vinnig besproken kunstenaar onder de juryleden van de Japanse kunstbiënnale 'Enku Grand Award'. Deze wedstrijd beoogt werken van hedendaagse kunstenaars die de nalatenschap van de 17de eeuwse Japanse Boeddhistische monnik, beeldhouwer en sjamaan, Enku, actualiseren en herdefiniëren. Beelden van mensen, dieren, goden en zelfs geesten die in vorm en in materie tot de uiterste essentie zijn herleid.
Maarten
Stuer deed al eerder van zich spreken omdat zijn werken zo nauw verbonden
zijn met de ecologische problematiek van onze tijd. Vertrekkend van het
basiselement aarde, breidt hij de context van de substantie klei uit tot
de ruimst mogelijke dimensie: onze wereld én de kosmos.
Maarten Stuer verrast door zo vroeg in zijn jonge carrière, de
essentie der dingen als een transcendent gegeven, beeldend weer te geven.
In deze
tentoonstelling puurt de kunstenaar zijn vroegere denk- en werkproces
verder uit.
Waar hij vroeger vaak nog de invloed van de mens op de natuur belichtte
- zoals zijn sjamanenboom met auto's - laat hij nu de natuur, de planten
en de dieren volledig voor zich spreken.
De voorstelling
van een koe, of algemener het rund, heeft voor velen op het eerste gezicht
misschien weinig met het bovenstaande te maken. Nochtans is dit dier in
vele oude beschavingen het basisgegeven waarrond ettelijke aspecten van
de cultuur zijn opgebouwd. Denken we maar aan de betekenis van de zogenaamde
'heilige koe' in India, de restanten van de stierengevechten in Spanje,
de mythen rond de Minotaurus in Kreta. Het rund - zowel de koe als de
stier - is het symbool van vruchtbaarheid, moeder aarde. Maar ook het
symbool van kracht en energie. En, iets pragmatischer, het trekdier, dat
als in-stand-houder van het leven, melk produceert en vlees en leder en
meststof en brandstof…
Meer nog dan uitgesproken emblematische dieren zoals de leeuw of de adelaar,
heeft de koe een kosmische connotatie. Maarten Stuer gaf dit beeld een
extra visuele en tactiele kracht door het te doorboren. De innerlijke
sfeer van de kosmische koe wordt op die wijze zichtbaar en voelbaar. De
kosmische nevels vinden een uitlaat doorheen het ruime uitspansel dat
de koe verzinnebeeldt. De koe als de bron van primordiaal leven, of de
koe als bron van de 'Melkweg'. Afhankelijk van het licht zijn de perforaties
sterren of 'zwarte gaten'.
Het licht blijft protagonist in 'De gaten in een dicht gebladerte'. De natuurlijke transparantie van daglicht of maanlicht speelt flikkerend doorheen het gebladerte van bomen. Geworteld en geaard in de aarde staan de bomen dicht bij ons. Maar met hun kruin spelen ze een ongrijpbaar hemels lichtspel.
Maarten Stuer blijft bij het thema in zijn 'Schaduwen van wolken schuivend over droog land'. Wolken veroorzaken een beweeglijk licht-en-donker effect dat als een slang kruipt over de heuvels van het landschap. Opnieuw zijn aarde, licht en uitspansel met elkaar verbonden.
Voor wie er oog voor heeft is alles met alles verbonden. Wie het even niet zag krijgt een steuntje van Maarten Stuer.
Jan Van Alphen
